Nhân kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, 85 năm Ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh trở về Tổ quốc và 80 năm Quốc hội Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tổ chức trưng bày chuyên đề “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi”, nhằm tái hiện những bước ngoặt quan trọng trong tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam thông qua hệ thống hiện vật, tư liệu và các hoạt động trải nghiệm dành cho công chúng.
Trưng bày giới thiệu tới công chúng những dấu mốc lịch sử mang tính bước ngoặt diễn ra vào những mùa xuân của dân tộc Việt Nam. Đó là mùa xuân năm 1930, khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, tập hợp các tầng lớp nhân dân dưới ngọn cờ cách mạng; mùa xuân năm 1941, khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng; mùa xuân năm 1946 – mùa xuân độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đánh dấu lần đầu tiên nhân dân cả nước thực hiện quyền công dân thông qua cuộc Tổng tuyển cử; và mùa xuân đại thắng năm 1975, đất nước thống nhất, non sông thu về một mối. Những dấu mốc ấy đã trở thành nền tảng quan trọng, tạo tiền đề để Việt Nam bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển.
Một phần không gian trưng bày chuyên đề “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi”
Với cách tiếp cận lịch sử thông qua chủ đề “mùa xuân” – biểu tượng của sự khởi đầu, sức sống và niềm tin vào tương lai – trưng bày không chỉ giới thiệu các sự kiện theo trình tự thời gian, mà còn xây dựng một mạch kể xuyên suốt qua ba phần: Mùa Xuân Cách mạng – Mùa Xuân Độc lập – Mùa Xuân Khát vọng. Với hơn 150 tài liệu, hiện vật và hình ảnh tiêu biểu, trưng bày tái hiện những dấu mốc lớn của lịch sử dân tộc, đồng thời gợi mở hành trình của khát vọng qua nhiều thế hệ, từ khát vọng giành độc lập đến khát vọng xây dựng và phát triển đất nước trong thời đại mới.
Trong phần trưng bày Mùa Xuân Cách mạng, từ bức ảnh Nguyễn Ái Quốc tại Đại hội Tours (1920), tác phẩm Đường Kách mệnh, các tờ báo cách mạng cho đến chiếc đèn tọa đăng gắn với phong trào “Vô sản hóa” hay chiếc đồng hồ của đồng chí Nguyễn Đức Cảnh, mỗi hiện vật đều góp phần tái hiện sinh động quá trình chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức và lực lượng, dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam vào mùa xuân năm 1930.
Đặc biệt, nhóm hiện vật đồ dùng sinh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Pác Bó đã tái hiện mùa xuân năm 1941 – thời điểm Người trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo cách mạng, mở ra giai đoạn chuẩn bị lực lượng quan trọng, tiến tới thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.
Không gian trưng bày tái hiện mùa xuân năm 1941, thời điểm lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng
Tiếp nối là phần trưng bày Mùa Xuân Độc lập, Mùa Xuân Khát vọng. Trong đó, chiếc hòm phiếu bầu cử Quốc hội khóa I, bản Hiến pháp năm 1946 cùng nhiều tư liệu, hình ảnh tiêu biểu đã tái hiện cuộc Tổng tuyển cử ngày 6/1/1946 – dấu mốc khẳng định quyền làm chủ của nhân dân và đặt nền móng cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Đồng thời, các tư liệu về thành tựu đổi mới phản ánh hành trình phát triển liên tục của đất nước, từ nền tảng được gây dựng trong mùa xuân độc lập đầu tiên đến những thành tựu nổi bật của Việt Nam hôm nay.
Học sinh Trường Nguyễn Tri Phương, Ba Đình, Hà Nội, lắng nghe cán bộ hướng dẫn giới thiệu về trưng bày chuyên đề “Mùa Xuân - Khởi nguồn thắng lợi”.
Bên cạnh hệ thống hiện vật, trưng bày còn tạo điểm nhấn với không gian tương tác “Gửi ước mơ – gieo khát vọng”. Tại đây, trên những tấm thiệp nhỏ, khách tham quan gửi gắm suy nghĩ, kỳ vọng về tương lai, từ mong muốn hoàn thiện bản thân, xây dựng cuộc sống bình an, hạnh phúc cho gia đình đến niềm tin về một Việt Nam ngày càng giàu mạnh. Không gian tương tác này giúp người xem không chỉ tiếp nhận lịch sử mà còn trở thành một phần của câu chuyện, kết nối những khát vọng của hôm nay với những mùa xuân lịch sử của dân tộc.
Những giá trị được hun đúc qua các mùa xuân lịch sử tiếp tục được kế thừa và lan tỏa trong đời sống hôm nay. Từ khát vọng giành độc lập, tự do của các thế hệ đi trước đến nỗ lực học tập, sáng tạo và cống hiến của thế hệ trẻ là sự tiếp nối bền vững của tinh thần trách nhiệm đối với tương lai đất nước.
Góc trải nghiệm “Gửi ước mơ – gieo khát vọng”, nơi công chúng gửi gắm những mong ước và kỳ vọng về tương lai.
Chia sẻ về trưng bày, Nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng việc lựa chọn chủ đề “mùa xuân” đã tạo nên một cách kể chuyện lịch sử giàu sức gợi. Theo ông, hệ thống hiện vật và hình ảnh được sắp xếp khoa học, cùng phần thuyết minh ngắn gọn, dễ hiểu, giúp công chúng, đặc biệt là giới trẻ, dễ dàng tiếp cận các dấu mốc lịch sử quan trọng. Trong một không gian không quá lớn, người xem có thể lần lượt đi qua những “mùa xuân lịch sử”, gặp lại các nhân vật và sự kiện đã tạo nên những bước ngoặt của dân tộc. Cách tiếp cận này không chỉ góp phần bồi đắp niềm tin, khơi dậy khát vọng hướng tới tương lai, mà còn giúp mỗi người thêm trân trọng những thành quả của hôm nay – những giá trị được đánh đổi bằng biết bao mùa xuân đấu tranh gian khổ của các thế hệ đi trước.
Sau 6 tháng mở cửa, trưng bày đã đón hơn 9.800 lượt khách tham quan. Những dòng cảm tưởng được để lại sau mỗi chuyến tham quan cho thấy trưng bày đã tạo được nhiều ấn tượng và cảm xúc tích cực trong công chúng. Đây không chỉ là nơi tiếp nhận tri thức lịch sử mà còn trở thành điểm dừng chân để lưu giữ kỷ niệm, chia sẻ cảm xúc và gửi gắm những ước mơ, hoài bão về tương lai.
Khách tham quan ghi lại những dòng cảm tưởng trong Sổ lưu bút của trưng bày chuyên đề "Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi".
Từ nội dung của trưng bày, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đã phát triển nhiều chương trình giáo dục dành cho học sinh và các nhóm gia đình, thu hút hơn 2.700 lượt người tham gia.
Các hoạt động được triển khai đa dạng dưới nhiều hình thức như: sinh hoạt chuyên đề của các Chi bộ Đảng, Giờ học lịch sử tại Bảo tàng, Giờ học lịch sử online, Học lịch sử bằng tiếng Anh, Chương trình giáo dục trải nghiệm kết hợp nói chuyện chuyên đề tại trường học…
Nội dung các chương trình được xây dựng bám sát mạch kể của trưng bày, tập trung khai thác những dấu mốc lịch sử diễn ra vào các mùa xuân có ý nghĩa bước ngoặt của dân tộc, đặc biệt là mùa xuân năm 1941 khi lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc trực tiếp lãnh đạo cách mạng, quá trình chuẩn bị lực lượng cho Cách mạng Tháng Tám và những khởi đầu làm nên các thắng lợi của dân tộc.
Thông qua các chủ đề như “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi”, “Hành trình theo chân Bác”, “Theo dấu chân Người” cùng nhiều hình thức tương tác sáng tạo như trò chơi tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm theo hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, điều khiển robot mô phỏng hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh qua các châu lục... công chúng có thêm cơ hội tiếp cận lịch sử một cách sinh động, hấp dẫn và giàu tính trải nghiệm.
Chương trình sinh hoạt chuyên đề “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi” của Đoàn viên thanh niên Bộ Tư lệnh Cảnh vệ (Bộ Công an) và Đảng viên, cán bộ phòng Giáo dục – Truyền thông (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia)
Học sinh Trường THCS Ngô Sĩ Liên (phường Cửa Nam, Hà Nội) tham gia hoạt động “Hái lộc đầu xuân” trong chương trình giáo dục trải nghiệm với chủ đề “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi”.
Học sinh điều khiển robot mô phỏng hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chương trình giáo dục trải nghiệm kết hợp nói chuyện chuyên đề “Hành trình Theo chân Bác” tại Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, phường Cửa Nam, TP. Hà Nội, ngày 22/5/2026.
Chương trình học lịch sử online bằng tiếng Anh với chủ đề "Hành trình theo dấu chân Bác" (24/5/2026)
Từ những hiện vật, tư liệu gốc được thể hiện qua cách dẫn dắt các chủ đề và hình thức trưng bày tương tác cùng các hoạt động giáo dục, trải nghiệm đa dạng, chuyên đề “Mùa Xuân – Khởi nguồn thắng lợi” đã góp phần kể lại lịch sử bằng ngôn ngữ chân thực, sinh động và giàu cảm xúc. Khi lịch sử được kể bằng hiện vật và trải nghiệm, mỗi câu chuyện không chỉ được tái hiện mà còn được cảm nhận, khám phá và thấu hiểu qua góc nhìn của chính công chúng. Qua đó, trưng bày không chỉ giúp nhìn lại những chặng đường vẻ vang của dân tộc mà còn khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm và khát vọng cống hiến trong mỗi người, để lịch sử tiếp tục lan tỏa giá trị và truyền cảm hứng cho hiện tại cũng như tương lai.
Thu Nhuần